Wymiana handlowa; Procedury celne i przewozowe; Wymagania firm fińskich w stosunku do swoich kontrahentów; Zarządzanie jakością; Gwarancja, Towary i usługi, na które jest zapotrzebowanie w Finlandii; Fińskie inwestycje w Polsce; Regulacje prawno-traktatowe; Turystyka; Ważniejsze imprezy wystawienniczo-targowe

W naszym eksporcie dominowały wg SITC:

- paliwa mineralne (węgiel i koks): EUR  138 mln, udział w eksporcie 31%

- maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy: EUR 115,4 mln, udział 25,6%

- towary przemysłowe: EUR 73,1 mln, udział 16,2%

Największą dynamikę eksportu zanotowano w następujących grupach towarowych:

- żywność: wzrost o 37%, w tym produkty mleczarskie - wzrost 9-krotny

- paliwa mineralne (węgiel i koks): dynamika 39%

- maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy: wzrost o 20%, w tym maszyny i urządzenia elektryczne o 30%.

W imporcie polskim z Finlandii w 2004 roku przeważały:

- towary przemysłowe: EUR 368 mln, udział w imporcie 44,4%

- maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy: EUR 243,7 mln, udział 29,4%

- chemikalia i produkty pokrewne: EUR 108,6 mln, udział 13,1%

Najbardziej dynamicznie rósł import produktów chemicznych i towarów przemysłowych - odpowiednio 12% i 13%, natomiast obniżył się import maszyn, urządzen i sprzętu transportowego o 32%.

 
Szukać należy sposobów na zmniejszenie deficytu w naszym handlu z Finlandią. Zainteresowanie tutejszym rynkiem jest w Polsce niewielkie, co przy ciągle skromnej ofercie eksportowej firm polskich stanowi główną przyczynę dużego deficytu. Dynamika fińskiego eksportu do Polski jest mniejsza niż kilka lat temu, ale jego wartość ciągle o 2.5 raza przekracza wartość naszej sprzedaży do Finlandii. Proeksportowo nastawiona gospodarka fińska już na początku lat 90-tych bardzo mocno ukierunkowała się na rynki Europy Środkowej, głównie Polski. Wspierana ze środków publicznych agencja promocji eksportu FINPRO organizuje rokrocznie kampanie promocyjne w Polsce. Prawie 300 firm fińskich ma w Polsce swoje przedstawicielstwa, natomiast tylko 2 polskie w Finlandii. Działania powinny koncentrować się zarówno na dalszych zmianach w strukturze polskiego eksportu do Finlandii jak i na zachęcaniu polskich firm do bardziej dynamicznej promocji swojej oferty eksportowej na tutejszy rynek oraz otwierania przedstawicielstw. Potrzebą chwili jest też wypromowanie w Finlandii produktu codziennego użytku, który będzie obywatelowi tego kraju pozytywnie kojarzył się z Polską.


Na ogół należy stwierdzić, że polski producent nie jest w Finlandii specjalnie znany, zaś nieliczne polskie towary, które sa tu sprzedawane nie zawsze mają logo polskiego producenta. Istnieją potencjalne możliwości zwiększenia dostaw z Polski materiałów, komponentów i podzespołów. Opinie firm fińskich aktualnbie współpracujących z Polską są na ogół pozytywne. Niedostateczny jest marketing polskich produktów w Finlandii. Intensywniejsze działania marketingowe: wizyty akwizycyjne, udział w targach i wystawach, direct mail itp. na pewno przyczyniołyby sie do zwiększenia polskiego eksportu do Finlandii.

Pewną barierą w eksporcie jest koncentracja zakupów przez duże, wyspecjalizowane organizacje handlowe (np. KESKO), które następnie rozprowadzają towary do placówek handlowych i tym samym mają wpływ na uzyskiwane przez zagranicznych eksporterów ceny. 

Ujemnym zjawiskiem jest brak przedstawicielstw polskich przedsiębiorstw w Finlandii oraz brak wypromowanej polskiej marki produktu. Przeważająca część naszych towarów jest sprzedawana pod innym, miejscowym znakiem towarowym i nie widać, jak na razie, żadnego znaczącego działania ze strony polskich firm, aby zmienić ten stan rzeczy.

Firmy polskie poszukujące agentów handlowych na rynku fińskim mogą się zgłaszać bezpośrednio do następujących zrzeszeń:

·         Oy Agentprof.com Ltd

Sibeliuksenkatu 9 B, FIN-13100 Hameenlinna, tel + 358 (0)3 6166793, fax + 358 (0)3 6166750
  e-mail: info@agentprof.com
www.agentprof.com

·         Finnish Foreign Trade Agents´ Federation FFTAF

Elimaenkatu 29, 00510 Helsinki , tel. +358 (0)9 86831650, fax +358 (0)9 86831651
www.agenttiliitto.fi, e-mail: fftaf@agenttiliitto.fi

Procedury celne i przewozowe    

Od 1 maja 2004 r. obowiązują przepisy Unii Europejskiej. Szczegółowe dane sa na stronie UE: www.europa.eu.int

Wymagania firm fińskich w stosunku do swoich kontrahentów

Poniżej wymienione  wymagania nie wyczerpują tematu i dają raczej ogólne wskazówki co do oczekiwań ze strony fińskich firm.

 -     rzetelność i niezawodność (reliability) dostaw, szczególnie w przypadku kontraktów na dostawy części i komponentów do produkcji. 

 -     jakość, tzn. jakość towaru taka jak określona w kontrakcie. Trzeba mieć na względzie to, że szefowie zakupów w firmach są zawsze bardzo zajęci i z ich punktu widzenia najlepszym dostawcą jest na ogół dostawca poprzedni, czyli już znany. 

-     W związku z tym nowy kandydat na dostawcę musi dążyć do nawiązania osobis6tego, bezpośredniego kontaktu z osobami decydującymi o zakupach. Bardzo istotne jest również aby potencjalny dostawca był zawsze gotowy do wizyty gości z Finlandii w swojej firmie.

-     W celu nawiązania i utrzymywania kontaktów handlowych wymagana jest znajomość języka. W Finlandii niekoniecznie musi to być język fiński, gdyż zdecydowana większość ludzi pracujących w biznesie zna język angielski.

Generalnie biorąc, Finowie są raczej pragmatyczni, a nie wizjonerscy. Obiecujące perspektywy są mniej efektywnym argumentem negocjacyjnym niż dokładny termin dostawy, szczegółowe dane techniczne, itp. Najbardziej przekonującą informacją dla Fina jest informacja prosta i prawdziwa. Finowie są uczciwymi negocjatorami i nie składają obietnic bez pokrycia.



Zarządzanie jakością

Najbardziej popularnym standardem jakości w Finlandii jest ISO 9000. W 2001 w Finlandii ponad 1700 miało to świadectwo jakości, a wśród nich wszystkie większe przedsiębiorstwa produkcyjne. Coraz powszechniejszy staje się również certyfikat jakości ISO 14001, który obok jakości produktu uwzględnia wymogi ochrony środowiska. Obecnie 560 firm posiada ten certyfikat.

Formalnie posiadanie certyfikatu jakości nie jest koniecznością. Jednakże większość fińskich klientów wymaga, aby potencjalny dostawca udokumentował stosowane u siebie procedury zarządzania jakością.  


Gwarancja

Wymagana jest gwarancja na importowane do Finlandii towary. Obowiązują tu dwie ustawy dotyczące zobowiązań producenta czyli Ustawa o bezpieczeństwie produktów z dnia 12.12.1986 914/86 (Tuoteturvallisuuslaki - Product Safety Law) i Ustawa o odpowiedzialności za produkty z dnia 17.8.1990 694/90 (Tuotevastuulaki - Product Liability Law).

Generalnie za swój wyrób producent odpowiada, jakkolwiek importer może przejąć zobowiązania leżące na producencie.

Towary przemysłowe eksportowane do krajów Unii Europejskiej, a zatem i do Finlandii, muszą posiadać oznaczenie CE, czyli certyfikat bezpieczeństwa świadczący o tym, że wyroby są zgodne z dyrektywami Nowego Podejścia. Znak CE uzyskany w jednym z państw unijnych lub w jednym z przedstawicielstw firm certyfikujących w państwach spoza UE, obowiązuje na terenie całej Unii Europejskiej. Znak CE może uzyskać producent lub importer. Szczegółowe informacje w tym zakresie można uzyskać na stronie internetowej Fińskiego Zrzeszenia Standardyzacji SFS (Finnish National Standard Organisation) www.sfs.fi

W zależności od rodzaju importowanych do Finlandii towarów może być także wymagane świadectwo pochodzenia towaru lub świadectwo pochodzenia materiałów użytych do produkcji danego produktu.    



Towary i usługi na które jest zapotrzebowanie w Finlandii

Aktualną tendencją, jeżeli chodzi o strategię działania fińskich przedsiębiorstw jest zawężanie zakresu działalności do dziedzin, w których są one najbardziej kompetentne i konkurencyjne. To oznacza rosnącą rolę sprawnej organizacji sieci zaopatrzenia w części i podzespoły, czyli podwykonawstwo. Gwałtownie rozwija się tendencja do maksymalnego zlecania na zewnątrz takich usług jak projektowanie procesów technologicznych, komputeryzacja i informatyka, public relations, marketing, księgowość, finanse itd.

Z badań przeprowadzonych przez firmę konsultingową na zlecenie Wydziału Ekonomiczno-Handlowego Ambasady RP w Helsinkach wynika, że fińskie przedsiębiorstwa w sektorze elektro-maszynowym kupują następujące rodzaje produktów :

·         blachy stalowe, profile aluminiowe, części produkowane na podstawie rysunków technicznych dostarczonych przez zamawiającego, materiały opakowaniowe; siatki ze stali nierdzewnej, płyty metalowe perforowane, przekładnie zębate, rury stalowe, stal zbrojeniowa i inne wyroby metalowe

·         części z tworzyw sztucznych jak łożyska, pierścienie uszczelniające na podstawie dostarczonych rysunków technicznych; inne wyroby gumowe

·         urządzenia metalowe na statki jak pachołki cumownicze, drzwi, włazy, schody, poręcze, itp.;

·         tokarki i inne obrabiarki do metali;

·         podzespoły do maszyn budowlanych;

·         zawory, kable i druty;

·         odlewy stalowe i żeliwne według dostarczonych przez kupującego rysunków technicznych.

Strategia koncernów fińskich, głównie z branży metalowo-maszynowej, idzie w kierunku ulokowania części produkcji za granicą w celu obniżenia kosztów. Udział tej branży w eksporcie stanowi 44.2 % (sprzedaż w 2001 roku za 19 mld USD). Doświadczenia ostatnich lat wskazują, że polskie firmy mają dużą szansę na wieloletnią współpracę kooperacyjną z partnerami fińskimi. Firmy fińskie poszukują solidnych poddostawców, z którymi chcą nawiązać stałą, wieloletnią współpracę.

Statystyki naszego eksportu do Finlandii wskazują, że jego dynamika w zakresie wyrobów metalowych, części do maszyn, odlewów stalowych i żeliwnych jest wysoka (160 – 180 % w latach 1999-2001).

Godnym podkreślenia jest fakt, że nasz eksport mebli i akcesoriów do Finlandii zwiększa się systematycznie. Należy podkreślić duże zainteresowanie polskimi wyrobami ze strony firm fińskich, zwłaszcza meblami giętymi, koszami z wikliny i metalu, krzesłami, sprzętem oświetleniowym, materiałami tapicerskimi, akcesoriami oraz szkłem użytkowym i dekoracyjnym.  Na rynku detalicznym dominuje siedem sieci handlowych domagających się długich serii produkcyjnych. Wszystko wskazuje na to, że sieć dystrybucji nadal będzie się konsolidować.

Inne nisze eksportowe to porcelana, szkło użytkowe, tekstylia, tworzywa sztuczne, wyroby gumowe, zabawki. Rośnie w Finlandii sprzedaż rowerów.

Fiński rynek nie jest duży w porównaniu z rynkiem Polski, ale na przykład aktywność budowlana jest wysoka. Udział inwestycji budowlanych w tworzeniu produktu narodowego brutto wynosi 6 %. W Finlandii liczącej 5,2 mln mieszkańców powstaje co roku około 30 000 nowych mieszkań.  Fińskie firmy budowlane poszukują głównie podwykonawców robót specjalistycznych takich jak elektryczne, instalacyjne i wykończeniowe. Więcej informacji w języku angielskim o budownictwie w Finlandii znaleźć można na stronach internetowych Fińskiej Konfederacji Przemysłu Budowlanego www.rtk.fi.


Fińskie inwestycje w Polsce

W Polsce jest obecnych ok. 300 firm fińskich z różnych branż. Są to głównie kilkuosobowe przedstawicielstwa. Około 50 firm fińskich prowadzi w Polsce działalność produkcyjną. 

Inwestycje fińskie w Polsce ukierunkowane są zwłaszcza na produkcję na rynek polski, chociaż są również przykłady inwestycji fińskich, które stymulują eksport do Finlandii. Zaangażowanie kapitałowe przemysłu fińskiego w Polsce jest znacznie mniejsze od szwedzkiego czy duńskiego. Poziom fińskich inwestycji w Polsce nie jest zadowalający, - do końca roku 2004 osiągnął 578,5 mln EUR.

Wg statystyk Państwowej Agencji Inwestycji Zagranicznych PAIZ  Finlandia zajmuje 18 miejsce wśród inwestorów zagranicznych w Polsce, podczas gdy Szwecja sytuuje się na 8, Dania 10, a Norwegia 23 miejscu. PAIZ rejestruje inwestycje tylko powyżej 1 mln USD. Na liście firm zagranicznych na koniec 2004 r. figurowało 20 przedsiębiorstw fińskich.

    Według informacji Fińskiej Agencji Promocji Eksportu Finpro w ciągu 10 lat fińskie spółki zainwestowały w Polsce około 620 mln USD, a w większości przypadków inwestycje okazały się opłacalne. W dalszym ciągu firmy fińskie poszukują atrakcyjnych możliwości inwestowania w Polsce. Z punktu widzenia fińskich przedsiębiorstw atrakcyjne położenie Polski, stabilność gospodarki, spadek inflacji i stosunkowo jeszcze niskie koszty siły roboczej są atutami w przyciąganiu kapitału zagranicznego. Dla dużych spółek fińskich Polska stanowi naturalny teren ekspansji w regionie Morza Bałtyckiego.

Fińskie inwestycje w Polsce, stan na 31.12.2004

Źródło: PAIZ 2005        


Regulacje prawno-traktatowe

Do najważniejszych umów w dziedzinie współpracy gospodarczej między Polską i Finlandią należą:

·         Umowa w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku, podpisana w dniu 26.10.1977 roku (Dziennik Ustaw Nr 12/79 poz. 84). Umowa ta weszła w życie w dniu 30.03.1979 i obowiązuje od 01.01.1980 roku

Znaczenie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania rośnie w związku ze zwiększającą się liczbą pracowników kontraktowych z Polski przybywających do Finlandii do pracy. Są to głównie wysoko wykwalifikowani specjaliści z branży IT oraz robotnicy wykwalifikowani różnych specjalności.

·         Umowa o współpracy i wzajemnej pomocy celnej podpisana w dniu 28.11.1997 roku i zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów w dniu 23.04.1998 roku

·         Porozumienie o współpracy między Polską a Finlandią w dziedzinie oszczędności energii i ochrony środowiska z 08.03.1990 (porozumienie o ekokonwersji fińskiej). Porozumienie przewiduje dofinansowanie polskich inwestycji proekologicznych w wysokości 30 % wartości kontraktu zawartego z fińskim dostawcą urządzeń, sprzętu itp. Kwota ta zmniejsza ciężar polskiego zadłużenia w ramach Klubu Paryskiego.

Turystyka

Polska ciągle jeszcze jest krajem dziewiczym dla fińskich turystów. Według statystyk Unii Europejskiej Finowie są jednym z najbardziej podróżujących narodów na świecie. W 2004 roku wg danych GUS wyjechało ich do Polski 80 000, z tego połowa w sprawach biznesowych. Należy podkreślić duży wzrost przyjazdów Finów do Polski w 2005 r. - ich szczególnym zainteresowaniem cieszył sie Kraków.

Polska Organizacja Turystyczna nie ma oddziału w Finlandii, który by na co dzień udzielał fińskim turystom informacji o Polsce. W 2000 roku ośrodek POTu w Sztokholmie otworzył witrynę internetową www.puola.fi, której celem jest promowanie Polski jako destynacji turystycznej dla fińskich turystów. Witryna jest fińskojęzyczna i oprócz informacji turystycznej prowadzi do innych źródeł wiedzy o Polsce.

Mocne strony Polski pod względem turystyki przyjazdowej z Finlandii to m.in.: bliskie położenie, alternatywny tranzyt do wielu miast europejskich, dobra relacja cen i jakości, bogata oferta, wspólne położenie nad Bałtykiem i kilka wątków wspólnej historii. Słabe strony to m.in. kiepski wizerunek kraju, nierównomierność poziomu usług, niewystarczająca znajomość języka angielskiego poza najprężniej rozwijającymi się ośrodkami, bezpośrednie połączenie tylko z Warszawą. Możliwości rozwoju turystyki postrzegane są głównie w rozwoju turystyki miejskiej dla nowych grup, turystyki indywidualnej (samochodowej) do Polski, tranzytu przez Polskę do Europy i oferty specjalistycznej.

Międzynarodowe targi turystyczne MATKA odbywające się co roku w styczniu w Helsinkach są najważniejszym wydarzeniem marketingowym biorąc pod uwagę zarówno kontakty profesjonalistów jak i rynek konsumentów.



Ważniejsze imprezy targowe

Główne centra wystawienniczo-targowe organizujące imprezy o charakterze międzynarodowym w Finlandii to Fińska Korporacja Targów Finnexpo w Helsinkach i Korporacja Targowa w Tampere. Adresy: Finnexpo w Helsinkach, The Finnish Fair Corporation, tel +358 (0)9 15091 fax 142358 www.suomenmessut.fi, info@finnexpo.fi i Korporacja Targowa w Tampere Tampere Trade Fairs tel + 358 (0)3 2516111 fax 2123888 www.tampereenmessut.fi, e-mail info@tampereenmessut.fi .

WEH Helsinki co roku organizuje na kilku wybranych targach stoiska promocyjne, na których prezentowane są oferty eksportowe polskiego przemysłu i poszczególnych zakładów. Dowodem na to, że stoiska narodowe dobrze służą idei promowania polskiej oferty eksportowej na rynek fiński są nawiązane podczas targów liczne kontakty, które zaowocowały kontraktami. Uczestnictwo w targach w Finlandii na stoisku narodowym Polski organizowanym przez WEH Helsinki jest atrakcyjną formą działalności marketingowej na terenie Finlandii. WEH Helsinki chętnie wyłoży przesłane przez polskie firmy materiały promocyjne na stoiskach targowych. Dobrą formą działalności marketingowej jest również odwiedzanie targów skupiających głównych producentów i firmy handlowe i przedstawienie im bezpośrednio oferty firmy.

Poniżej przedstawione są wybrane imprezy, które ze względu na strukturę polsko-fińskiej wymiany handlowej i nisz eksportowych mogą się cieszyć zainteresowaniem polskich eksporterów:

·         Targi podwykonawcze Subcontracting w Pirkkahalli Tampere odbywają się zazwyczaj w połowie września. Są to największe w krajach nordyckich międzynarodowe targi podwykonawcze dla poddostawców z branży metalowej, elektronicznej, gumowej i tworzyw sztucznych.  WEH Helsinki tradycyjnie jest obecny na targach Subcontracting organizując stoisko informacyjno-promocyjne.

·         Targi turystyczne The Finnish International Travel Fair co roku w styczniu w Helsinkach.  Zazwyczaj Polski Ośrodek Turystyki w Sztokholmie organizuje na targach polskie stoisko narodowe. .

·         Międzynarodowa wystawa łodzi i jachtów Helsinki International Boat Show organizowana jest tradycyjnie w lutym w Helsinkach. 

·         Targi mody Helsinki International Fashion Fair i Shoe and Bag Fair odbywają się dwa razy w roku zazwyczaj w styczniu i sierpniu. 

·         Targi meblarskie Habitare Furniture and Interior Decoration odbywające się co dwa lata w Helsinkach. Grupy tematyczne: meble, kuchnie, oświetlenie, tkaniny, dywany, łazienki, kominki, akcesoria do dekoracji wnętrz.

·         Targi materiałów budowlanych Finnbuild organizowane są co drugi rok zazwyczaj w październiku.

·         Targi maszynowe, obrabiarki i narzędzia FinnTec Helsinki International Technical Fair, Machine Tools and Tools oraz jednocześnie odbywające się targi automatyki przemysłowej  organizowane są co drugi rok.

·         Targi produktów przemysłu spożywczego Helsinki Food Fair organizowane są co drugi rok. 

Pełne kalendarze targów i wystaw dostępne są w internecie pod adresem:


Fińska Korporacja Targów www.suomenmessut.fi
Targi w Tampere www.tampereenmessut.fi
Targi w Wanha Satama w Helsinkach www.helsinginmessut.fi,
Targi w Lahti http://www.lahdenmessut.fi/.